Kış aylarında kapalı ortamlarda daha çok zaman geçirmek, hijyen kurallarına uymamak gibi nedenlerle grip, covid, bronşit ve zatürre vakaları hızla artıyor. Özellikle bağışıklığı zayıf kişilerin bu hastalıklara daha kolay yakalandığını hatırlatan İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk korunma yollarını şöyle anlattı:
GRİP
Önemli bir kış hastalığı belirtileri ağır olan griptir. Hastalığı taşıyan kişilerin öksürüğüyle havaya yayılan ve kapı kolları, bilgisayar klavyeleri gibi ortak kullanılan eşyalarla bulaşabilen grip, yaşlılarda, diyabetlilerde ve kronik hastalığı olanlarda çok daha ağır seyredebilir. Yüksek ateş, boğaz ağrısı, burun akıntısı, öksürük, baş ağrısı, kaslarda ve eklemlerde ağrı, yorgunluk ve halsizlik belirtileriyle kendini gösteren grip, zatürre gibi hastalıklara da zemin hazırlayabilir.
COVID
Covid-19 hâlâ evrim geçiren bir virüs olarak kabul edilse de, diğer solunum yolu hastalıklarına benzer mevsimsel kalıplar göstermeye başladı. Son yıllarda, covid vakaları, insanların daha çok kapalı alanlarda vakit geçirmesi ve solunum yolu virüslerinin daha kolay yayılması nedeniyle artış gösterdi. Bu durum, Covid’in sıcak aylarda tamamen ortadan kaybolduğu anlamına gelmez, ancak bulaşma genellikle belirli mevsimlerde artar. Belirtileri şöyle sıralanabilir:
– Nefes darlığı veya göğüs ağrısı.
– Belirtilerin beklenenden daha uzun sürmesi.
– İnatçı ateş.
– Şiddetli yorgunluk veya halsizlik.
– Yüksek riskli bireylerde belirtilerin kötüleşmesi.
ZATÜRRE
Zatürre akciğer dokusunun bakteri ve virüslerle iltihaplanması sonucu ortaya çıkan ciddi bir enfeksiyondur. Dünya nüfusunun yüzde 5-10’unu etkiler ve yılda 4 milyon kişinin ölümüne neden olmaktadır. Bağışıklık yetmezliği olanlar, altta yatan kronik bir hastalığı bulunanlar (akciğer, kalp, böbrek, bazı kan hastalıkları ve diyabet gibi), 65 yaşın üzerindekiler ve dalağı alınmış olanlar, zatürre gelişimi açısından daha büyük risk taşımaktadır. Yılın herhangi bir zamanında aşı yaptırılabilir. Genellikle tek doz aşı yeterlidir, ancak özellikle 65 yaş üzerindekilerde ve bağışıklık yetmezliği olanlarda ilkinden 5 yıl sonra ikinci bir aşı gerekebilir. Antibiyotik ve aşılara rağmen halen en öldürücü enfeksiyonlardan biridir. Türkiye’de yılda 100 bin vaka ve 3 bin ölüm bildirilmiştir ancak bu rakamın çok daha yüksek olduğu tahmin edilmektedir.
BRONŞİT
Bronşit, bronşların şişerek iltihaplanmasıdır. Vakaların yüzde 90’ından virüsler sorumludur.
Sonbahar ve kışın, özellikle erkeklerde daha sık görülür.
Sigara, hava kirliliği, ani ısı değişimi ve soğuk hava hastalığı tetikler. Alerjisi olanlarda daha ağır seyreder.
Genel belirtileri şunlardır:
– İnatçı öksürük
– Sarı, gri ya da yeşil renkte yapışkan balgam
– Nefes darlığı
– Nefes alıp verirken hırıltı
– Göğüs ağrısı
– Ateş
– Kilo kaybı ve iştahsızlık
– Karın ağrısı
– Halsiz ve yorgun hissetmek
– Alerjik reaksiyon
– Burun tıkanıklığı
– Baş ağrısı
– Boğaz ağrısı
Nelere dikkat edilmeli?
– Korunmada bağışıklık sistemini güçlü tutmak çok önemli. Dolayısıyla sonbahar ve kış aylarında sağlıklı beslenin, iyi uyuyun ve düzenli olarak açık havada yürüyüş yapın. Akdeniz tarzı beslenmede bağışıklığa güç katar. n Sık el yıkamak, ortak temas alanlarında dikkatli olmak, kapalı ortamlardan mümkün olduğu kadar uzak durmak da bulaş riskini azaltır. Toplu taşıma araçlarında maske kullanmak da koruyucu tedbirler arasındandır.
– Özellikle kronik hastalığı olanların grip ve zatürre aşılarını ihmal etmemeleri gerekir.
